8:00 - 20:00

ساعات کاری ما روزهای فرد

09122577022

برای مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید

جستجو

نفقه

نفقه در لغت به معنای تامین مایحتاج اولیه و ضروری یک زندگی است. توجه به این نکته بسیار مهم است که مقدار نفقه بر اساس وضعیت اجتماعی زن محاسبه می شود. دانستن این نکته ضروری است که دریافت نفقه ربطی به وضعیت مالی زن ندارد و حتی در صورتی که زن بی نیاز و ثروتمند هم باشد، باز نفقه به او تعلق می گیرد. اگرچه مرد در فقر ولی زن ثروتمند باشد ، باز هم مرد باید نفقه زن را پرداخت کند.

نفقه چیست؟

همانطور که پیشتر در مقدمه نیز ذکر شد، نفقه به معنای تأمین نیازمندی های اولیه و ضروری زندگی است. در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی درباره نفقه این طور آمده است: نفقه عبارت است از: همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن ، از جمله: اثاث منزل ، لباس ، هزینه های درمانی و بهداشتی ، مسکن و غذا و خادم در صورت عادت یا احتیاج، به واسطه نقصان یا مرض. توجه به این نکته شایان توجه است که قانون گذار در تعریف نفقه از لغت متعارف استفاده کرده است. منظور از واژه متعارف در تعریف نفقه این است که نیازهای متعارف زنی که در خانواده ثروتمند زندگی نموده، با نیازهای زنی که در یک خانواده معمولی یا روستایی زندگی کرده است، متفاوت است. به عبارتی دیگر مقدار نفقه باید با وضعیت اجتماعی زوجه متناسب و منطقی باشد.

براي مثال ، هزينه های درمان و داروی زن نيز جزو نفقه و بر عهده مرد است. بنابراين ، در تعريف نفقه زن مي توان گفت : « تمام وسايلی كه زن ، بـا توجـه بـه درجـه
تمدن و محيط زندگی و وضع جسمی و روحی خود ، بدان نيازمند اسـت » (كاتوزيـان ، ۱۳۸۴ ، ص ۱۴۲ ) و تشخيص اين كه كدام وسيله را بايستی از اركان نفقه زوجه شـمرد ، با عرف است و ملاک ثابتی ندارد.

الف) تكليف دادگاه در مورد دعاوی مربوط به نفقه ايام گذشته زن ماده ۱۱۱۱ قانونی مدنی مقرر مي دارد : « زن مي توانـد در صـورت اسـتنكاف شـوهر از دادن نفقه به محكمه رجوع كند ، در اين صورت محكمه ميزان نفقه را معـين و شـوهر را به دادن آن محكوم خواهد كرد ». نفقه ايام گذشته زوجه همانند ساير ديون است ؛ بدين معنا كـه زوج در حالـت يـسار «امكانات مالی» ملـزم بـه پرداخـت اسـت و در صـورت امتنـاع ، دادگـاه از امـوال زوج برمی دارد و دين او را ادا می كند ؛ و در صورت اعسار ، به موجب قاعـده «انظـار معـسر» مستنداً به آيه كريمه : «و إِن كانَ ذو عسرَهًْ فَنَظِرَهًْ إِلي ميسرَهًْ» (سورة بقـره ، آيـه ۲۸۰) همانند ساير ديون برذمه او خواهد ماند تا عندالاستطاعه پرداخت نمايد ( محقق داماد ، ۳۶۵ص ۱۳۸۷ ماده ۱۰۲۶ قانون مدني مقرر می دارد: « زوجه در هر حال می توانـد بـرای نفقـه زمـان گذشته خود اقامه دعوی نمايد و طلب او از بابت نفقه مزبور ، طلـب ممتـاز بـوده و در صورت افلاس يا ورشكستگي شوهر ، زن مقدم بر غرما خواهد بود».
ب) تذكّرات قضای

  1. ترتيب دادخواست: در صورت اسـتنكاف زوج از پرداخـت نفقـه ، زوجـه بايـد بـرای مطالبه نفقه ، دادخواستی را به دادگاه تقديم نمايد.
  2. بار اثبات پرداخت نفقه: در دعوای پرداخت نفقه ، بار اثبات بر عهده زوج اسـت ؛ چـون اصل عدم آن است. ولی در برخی موارد ، ظاهر حال بر اصل غالب است. منظـور از ظـاهر حال ، اوضاع و احوال طرفين دعواست ؛ مثلاً مردی كه دارای چنان شخـصيتی اسـت كـه ترک نفقه زوجه ، امری خلاف شئون او محسوب می گـردد ، مقتـضای ظـاهر حـال ، ادای نفقه است و ترک آن نياز به اثبات دارد كه بر عهده زوجه قرار خواهد گرفت.

نفقه در عقد ازدواج موقت چگونه است؟

باید به این نکته توجه کرد که در ازدواج موقت ، نفقه به زن تعلق نمی گیرد. مگر این که در ازدواج موقت ، دریافت نفقه ، به عنوان شرط عقد منظور باشد. در این صورت ، نفقه حق قانونی و شرعی زن به حساب می آید. در ماده ۱۱۱۳ قانون مدنی ذکر شده است که: در عقد انقطاع (مدت دار)، زن حق نفقه ندارد ، مگر اینکه عقد مشروط باشد یا آنکه عقد ، مبنی بر آن جاری شده باشد.